Waarop moet je letten bij de wetgeving rond airco in 2025-2026? In dit artikel vind je een volledig overzicht van de regels, certificaten en vereisten voor de installatie van airconditioning in België, met name in Vlaanderen. Je leest wanneer je een omgevingsvergunning nodig hebt, welke F-gassenverordening van toepassing is, welke certificaten installateurs moeten hebben, en welke koelmiddelen verboden zijn vanaf 2025. Ook behandelen we de verplichte keuringen, geluidsnormen en toekomstige veranderingen in de regelgeving.
Wat zijn de algemene regels voor airco-installaties in België in 2025-2026?
De algemene regels voor airco-installaties in België in 2025 bepalen dat kleinere systemen vaak vergunningvrij geplaatst mogen worden, mits ze voldoen aan specifieke bouwtechnische en milieutechnische eisen.
Een buitenunit op de grond is vergunningvrij als deze niet hoger is dan 1 meter en maximaal 2 m² groot is. Wanneer de unit tegen de gevel wordt geplaatst, mag deze maximaal 0,5 meter uitsteken. Als de draagconstructie van het gebouw wordt gewijzigd, of het pand is een beschermd monument, is een omgevingsvergunning verplicht.
De installatie van airco’s valt onder de Europese F-gassenverordening (EU 517/2014), wat betekent dat enkel erkende koeltechnici met de nodige certificaten ermee mogen werken.
Heb je een vergunning nodig om een airco te plaatsen?
Een vergunning is in veel gevallen niet nodig. Voorwaarden bepalen of de airco wordt beschouwd als een “gebruikelijke constructie”.
Vergunning is niet nodig wanneer:
- De buitenunit op het maaiveld staat (max. 1 m hoog en 2 m² groot).
- De buitenunit aan de gevel is bevestigd (max. 0,5 m uitsteken).
- Geen aanpassing aan de draagstructuur gebeurt.
Een vergunning is wel vereist bij:
- Monumenten of beschermd erfgoed.
- Appartementen waar de gevel gemeenschappelijk bezit is (toestemming VvE vereist).
- Grote commerciële systemen die belangrijke wijzigingen aan het gebouw aanbrengen.
Wat houdt de Europese F-gassenverordening precies in?
De F-gassenverordening (EU 517/2014) regelt het gebruik van fluorkoolwaterstoffen (HFK’s), die veel worden gebruikt als koelmiddel in airco’s.
De verordening heeft als doel het verlagen van de totale emissie van deze broeikasgassen met 79% tegen 2030.
Belangrijke bepalingen zijn:
- Beperking van de productie en verkoop van koelmiddelen met een hoog Global Warming Potential (GWP).
- Verplichte certificering van installateurs en bedrijven.
- Lekcontroles en periodieke inspecties.
- Rapportage- en labelplicht voor installaties boven een bepaald vermogen.
Welke certificaten moet een installateur bezitten?
Een installateur van airco’s in België moet over twee soorten certificaten beschikken.
Certificaattype | Beschrijving | Toepassing |
|---|---|---|
F-gassen persoonscertificaat | Persoonlijke erkenning voor het veilig omgaan met koelmiddelen. | Installateurs en onderhoudstechnici. |
Koeltechnisch bedrijfscertificaat | Certificering van het bedrijf waarin de koeltechnische activiteiten worden uitgevoerd. | Installatiefirma’s en onderhoudsbedrijven. |
Zonder deze certificaten mag een installateur geen nieuwe airco plaatsen, onderhoud uitvoeren of koelmiddel bijvullen.
Hoe verkrijg je een F-gassen certificaat?
Voor de persoonlijke certificering moet de technicus een erkende opleiding volgen en een examen afleggen dat wordt goedgekeurd door de FOD Volksgezondheid of een erkend opleidingscentrum.
Het examen omvat:
- Theoretische kennis over koeltechnische principes.
- Veiligheid en milieuvoorschriften.
- Praktische kennis van installatie, vacumeren en recuperatie.
Een certificaat is 5 jaar geldig en dient nadien te worden hernieuwd.
Wat is het verschil tussen persoons- en bedrijfscertificaat?
Het persoonscertificaat bevestigt dat een individu voldoende kennis heeft om koudemiddelen correct te hanteren, terwijl een bedrijfscertificaat aantoont dat de onderneming over het juiste materiaal, procedures en administratie beschikt.
Beide zijn verplicht voor de uitvoering van werkzaamheden met koelmiddelen die onder de F-gassenverordening vallen.
Welke koelmiddelen zijn verboden vanaf 2025?
Vanaf 1 januari 2025 verbiedt de Europese Unie de verkoop en installatie van split–airconditioners met een koudemiddelvulling kleiner dan 3 kg met een GWP-waarde ≥ 750.
Verboden of af te bouwen koelmiddelen zijn onder meer:
- R410A (GWP 2088)
- R134A (GWP 1430)
Tijdelijk nog toegelaten koudemiddelen zijn:
- R32 (GWP 675)
- R290 (propaan, GWP 3)
Het doel is het stimuleren van milieuvriendelijkere alternatieven met lagere emissie-impact.
Wat zijn de verplichtingen rond keuringen en onderhoud?
In Vlaanderen moeten airconditioningsystemen met een nominaal koelvermogen ≥ 12 kW minstens om de vijf jaar energetisch gekeurd worden door een erkende airco-energiedeskundige.
Deze deskundige moet beschikken over een certificaat van bekwaamheid en geregistreerd zijn bij de Vlaamse overheid.
Keuringen beoordelen:
- Het energetisch rendement van het systeem.
- De dimensionering in verhouding tot het gebouw.
- De onderhoudstoestand.
De resultaten worden geregistreerd in het Vlaams Energieagentschap (VEA)-register.
Wanneer zijn inspecties verplicht?
Er geldt verplichte periodieke inspectie wanneer het systeem:
- Meer dan 12 kW koelvermogen heeft (airconditioningsystemen).
- Meer dan 70 kW thermisch vermogen heeft (centrale systemen).
Vanaf 2026 komt er een verplicht Gebouwbeheerssysteem (BACS) voor installaties boven 290 kW.
Mag je zelf een airco plaatsen in België?
Nee. Het is wettelijk verboden om zelf een split-airco te installeren of aan te sluiten wanneer koelmiddelen worden gebruikt.
Zelfs voor voorgevulde systemen mag enkel een erkende technicus de eindverbinding maken, het vacumeren uitvoeren en het systeem in gebruik stellen.
Zelf doen is enkel toegestaan voor:
- Mobiele airco’s.
- Monoblock airco’s zonder koelmiddelverbinding tussen binnen- en buitenunit.
Welke geluidseisen gelden er voor buitenunits?
De buitenunit van een airco valt onder de geluidsnormen van het Vlaams reglement betreffende de milieuvergunning (VLAREM II).
’s Nachts (22u–7u) mag het geluidsniveau bij buren niet hoger zijn dan 35 dB(A).
Overdag ligt deze grens op 45 dB(A).
Voor nieuwbouwprojecten geldt vaak een striktere norm, afhankelijk van de gemeente.
Een overzicht van gemiddelde geluidsniveaus van airco’s wordt hieronder weergegeven.
Type airco | Gemiddeld geluid binnen | Gemiddeld geluid buiten |
|---|---|---|
Split airco | 19 – 30 dB | 40 – 55 dB |
Multi-split | 19 – 32 dB | 42 – 56 dB |
Mobiele monoblock | 55 – 65 dB | N.v.t. |
Mobiele split | 30 – 40 dB | 45 – 55 dB |
Wat zijn de sancties bij overtreding van de aircowetgeving?
Bij inbreuken op de F-gassenwetgeving, illegale installatie, of gebrek aan certificaten, volgen boetes die kunnen oplopen tot duizenden euro’s.
De FOD Volksgezondheid en Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) voeren inspecties uit.
Ook bedrijven riskeren verlies van erkenning bij herhaaldelijke overtredingen.
Welke toekomstige regels worden verwacht na 2025?
Vanaf maart 2029 worden enkel nog A1- of A2-certificaten erkend voor koeltechnici.
Daarnaast worden de toelatingsregels voor koelmiddelen strenger, en zal de verkoop van toestellen met fossiele koudemiddelen verder afnemen.
Het beleid evolueert richting natuurlijke koudemiddelen (zoals R290, CO2 of ammoniak) en energie-efficiënte systemen.
Wat zijn de praktische verplichtingen voor bedrijven met airco’s?
Bedrijven met grote airco-installaties moeten:
- Een inventaris bijhouden van hun koelmiddeltypes en volumes.
- Lekcontroles uitvoeren (bij meer dan 5 ton CO₂-equivalent per toestel).
- Onderhoudsrapporten bewaren en vijf jaar kunnen voorleggen.
- Zorgen dat enkel gecertificeerd personeel aan de installatie werkt.
Veelgestelde vragen
Moet een particulier zijn airco laten keuren?
Neen, enkel installaties boven 12 kW vereisen een energiekeuring.
Wat is het doel van de F-gassenverordening?
Het verlagen van de uitstoot van gefluoreerde broeikasgassen door controle, beperking en rapportage.
Mag ik buitenunits plaatsen zonder mijn buren te raadplegen?
Ja, zolang de geluidsnormen worden gerespecteerd en de erfgrens niet wordt overschreden.
Welke installateurs zijn erkend in Vlaanderen?
Installateurs met een geldig F-gassencertificaat en erkenning van de Vlaamse overheid.
Zijn er subsidies voor milieuvriendelijke airco’s?
Momenteel niet voor lucht-lucht-systemen, wel voor warmtepompairco’s in specifieke energieprogramma’s.
Welke airco mag je zelf plaatsen?
Een monoblock airco of mobiele airco zonder koelmiddelaansluiting mag je zelf installeren.
Is een F-gassencertificaat verplicht in België?
Ja. Zowel de installateur als het bedrijf hebben een geldig F-gassencertificaat nodig.
Welke airco’s worden verboden vanaf 2025?
Airco’s met koelmiddelen met een GWP-waarde hoger dan 750, zoals R410A, worden verboden.
Wanneer moet mijn airco worden gekeurd?
Airco’s met een koelvermogen van meer dan 12 kW moeten om de 5 jaar een energiekeuring ondergaan.
Wat is de boete voor het zelf aansluiten van een airco?
Illegale installatie zonder certificaat kan leiden tot boetes tot enkele duizenden euro’s.
Conclusie
De wetgeving rond airco’s in België in 2025-2026 vraagt een correcte naleving van Europese en Vlaamse regels, met bijzondere aandacht voor F-gassen, certificering van installateurs en regelmatige keuringen.
Kleine toestellen blijven grotendeels vergunningvrij, maar installatiewerkzaamheden moeten blijven gebeuren door gecertificeerde vakmensen.
Zo blijft je airco veilig, zuinig en conform de milieuwetgeving.
airco-plaatsen.be is hét platform waar je alle informatie vindt over airco’s in België. Je kunt er gratis offertes aanvragen voor installatie, onderhoud en reparatie van jouw airconditioning.
